Χωριά και οικισμοί

Πατσιανός

patsianos

Το χωριό βρίσκεται βορειοδυτικά του φημισμένου Φραγκοκάστελλου σε υψόμετρο 120μ. και στους πρόποδες  της κορυφής Αγκαθές (υψ. 1511μ.) των Λευκών Ορέων. Το χωριό είναι ιστορικό και το όνομά του οφείλεται στους αδερφούς Πατσούς. Το 1371 και ενώ οι Ενετοί ξεκίνησαν να οικοδομούν το Φραγκοκάστελλο, Σφακιανοί με αρχηγούς τα έξι αδέλφια χαλούσαν τη νύχτα, ό,τι οι Ενετοί έχτιζαν την ημέρα. Μάλιστα επειδή δεν μπορούσαν να τους συλλάβουν και είχαν γίνει  ο φόβος και ο τρόμος των εργατών, έφεραν στρατό γύρω από το κάστρο, καθώς και πλοία στα οποία μεταφέρονταν οι εργάτες το βράδυ με βάρκες για ασφάλεια στα ανοιχτά. Δυστυχώς μετά από προδοσία συνέλαβαν τα έξι αδέλφια και τους κρέμασαν για παραδειγματισμό, έναν σε κάθε πύργο και δύο στην κεντρική πύλη του φρουρίου. Υπολογίζεται ότι οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν στη σημερινή θέση του χωριού από  νοτιότερα και συγκεκριμένα από τη θέση που βρίσκονται τα ερείπια της βασιλικής του  Αηστράτηγου όπου και βρέθηκαν ερείπια οικισμού,  λόγω των Σαρακηνών επιδρομών.

Το χωριό ήταν η χειμερινή κατοικία κατοίκων του Καλλικράτη. Τη δεκαετία του 1950 στο χωριό λειτουργούσαν 3 φάμπρικες (ελαιοτριβεία με μυλόπετρες). Υπάρχει μία συνοικία το Πρόκιο. Επίσης στον Πατσιανό ανήκει ο οικισμός του Φραγκοκαστέλλου.

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, την ελαιοκαλλιέργεια, την μελισσοκομία και τον τουρισμό. Η θέα από το χωριό είναι ξέχωρα μαγευτική, καθώς μπροστά του σαν σε αμφιθέατρο, απλώνεται ο μεγάλος και εύφορος κάμπος του Φραγκοκάστελλου και το απέραντο γαλάζιο.Στον κάμπο καλλιεργείται κυρίως η ελιά και το χειμώνα ψυχανθή, κυρίως για ζωοτροφή.

Στο χωριό υπάρχει και νηπιαγωγείο. Δυτικά του χωριού βρίσκεται σύγχρονο ελαιοτριβείο και εντός του χωριού λειτουργεί τυροκομείο. Επίσης στο χωριό υπάρχουν ξενώνες, ενοικιαζόμενα δωμάτια, φούρνος-ζαχαροπλαστείο και δυτικά προς Χώρα Σφακίων βενζινάδικο. Δυτικά και απέναντι από το ελαιοτριβείο βρίσκεται το Εκκλησάκι του Αγ. Θεοδώρου του Τήρωνος στο λόφο 'του ορνιθοπωλείου' το οποίο ήταν και ο πρώτος ναός του χωριού. Πανηγυρίζει στις 3 Μαρτίου. Εικάζεται ότι στο σημείο υπήρχε πόλις που ονομαζόταν Ξηρόπολις, λόγω της ελλείψεως νερού. Στην δυτική έξοδο του χωριού, βρίσκεται ένα μεγάλο κτίριο-αίθουσα, το οποίο αρχικά κτίστηκε για αποθήκη συνεταιρισμού αλλά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε, στο οποίο πρόκειται να στεγαστεί ο πολιτιστικός πολυχώρος του δήμου μας.

Καψοδάσος

Το χωριό βρίσκεται ανατολικά και σε μικρή απόσταση από τον Πατσιανό, βόρεια του Φραγκοκάστελλου, σε υψόμετρο 120 μ. Το όνομά του το πήρε από το επώνυμο του πρώτου οικιστή Δημήτριου Καψοδάση όπου το 1604 αναφέρεται σαν σύμβουλος Χανίων.  Αν και μικρό χωριό, στους αγώνες του έθνους για λευτεριά έδωσε υπέροχους ήρωες. Στο χωριό υπήρχαν επίσης 3 φάμπρικες που λειτουργούσαν τη δεκαετία του 1950. Το χωριό είναι κατάφυτο από ελιές και χαρουπιές. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, την ελαιοκαλλιέργεια, την μελισσοκομία και τον τουρισμό.  

Εδώ θα βρείτε μία ταβέρνα. Ανατολικά στο δρόμο προς την Σκαλωτή,  αξίζει να επισκεφθείτε το σπήλαιο Αγιασμάτσι με υπέροχο διάκοσμο, το οποίο ήταν και αρχαίο ιερό. Στο Καψοδάσος βρίσκεται και η έξοδος του φαραγγιού του Καλλικράτη. Επίσης από εδώ ξεκινά και ο αμαξωτός ελικοειδής δρόμος για τον Καλλικράτη, όπου στη μέση περίπου της ανάβασης θα βρείτε και το σημείο απογείωσης για τα αλεξίπτωτα πλαγιάς, με την υπέροχη θέα του κάμπου και του λιβυκού πελάγους. Ανάμεσα στα δύο χωριά, στη γέφυρα του ρέματος από το φαράγγι, ξεκινά νότια ένας χωματόδρομος, ο οποίος περνά μέσα από παλαιούς ελαιώνες με ξερολιθιές και στη συνέχεια διασχίζει τον κάμπο μέχρι το Φραγκοκάστελλο. Η διαδρομή είναι πολύ γραφική και θα σας ταξιδέψει στο χρόνο και στη φύση, με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο. Κύριο πανηγύρι αυτό του Αγ. Κων/νου στον ιστορικό ναό στις 21 του Μάη. Νότια μέσα στον κάμπο βρίσκεται και το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγ. Ιωάννου.

Σκαλωτή

skaloti

Το χωριό βρίσκεται στα 6χλμ. ανατολικά του Φραγκοκάστελλου και σε απόσταση 2χλμ από τη θάλασσα. Το 1577 αναφέρεται στην επαρχία Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου. Στην απογραφή  του 1881 αναφέρεται στο δήμο Καλλικράτη του νομού Σφακίων.  

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, την ελαιοκαλλιέργεια και τον τουρισμό. Το χωριό περιβάλλεται από παλαιούς ελαιώνες. Βόρεια του χωριού, βρίσκεται η έξοδος του φαραγγιού του Μανικά. Το φαράγγι αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί στις απόκρημνες πλαγιές του φωλιάζει ο μεγαλύτερος αριθμός γυπαετών (barbatus-barbatus) σε όλη την Κρήτη αλλά και την Ευρώπη. Στην έξοδο του φαραγγιού υπάρχει παρατηρητήριο πουλιών, από όπου μπορείτε να απολαύσετε τις πτήσεις αλλά και τις ιδιαίτερες στιγμές των μεγάλων αρπακτικών, καθώς και να μάθετε περισσότερα για το είδος. Ο γυπαετός είναι το κυριότερο είδος, βάση του οποίου η ευρύτερη περιοχή των Σφακίων εντάχθηκε στους ευρωπαϊκούς δρυμούς 'Φύση 2000' το 2001.  Η ανάβαση ή κατάβαση του φαραγγιού, θα σας αποζημιώσει με περισσότερες μαγευτικές στιγμές από τους καναβούς (όπως εμείς αποκαλούμε τους γυπαετούς στα Σφακιά) μέσα στην άγρια ομορφιά του φαραγγιού.

Ο Μανικάς είναι ένα μικρό οροπέδιο στην είσοδο του ομώνυμου φαραγγιού, σε υψόμετρο 720μ., όπου παλαιότερα περνούσαν τους θερινούς μήνες οι κάτοικοι της Σκαλωτής. Εκεί βρίσκεται νέος πέτρινος ναός του Σφακιανού Αγίου Εμμανουήλ και αξίζει να βρεθείτε στο πανηγύρι του στις  21 Αυγούστου.  Δυτικά και λίγο πριν το χωριό ξεκινά ο χωματόδρομος για τον Μανικά. Στην Σκαλωτή ανήκει και ο παραθαλάσσιος οικισμός Λάκκοι με τις υπέροχες παραλίες του.

Για να φτάσετε εκεί θα στρίψετε δεξιά ερχόμενοι από φραγκοκάστελλο μετά την διασταύρωση για καψοδάσος. Η διαδρομή είναι πολύ γραφική και ειδυλλιακή, περνώντας μέσα από ελαιώνες και εκτάσεις με χαρουπιές. Στους Λάκκους θα βρείτε ενοικιαζόμενα δωμάτια και όμορφα ταβερνάκια. Στην διασταύρωση προς Λάκκους, αν συνεχίσετε ανατολικά θα φθάσετε στο ανατολικότερο άκρο του δήμου Σφακίων στις επίσης όμορφες παραλίες της Αγίας Μαρίνας και Λιβάδα. Υπάρχει και εκεί μία ταβέρνα. Επίσης στην ευρύτερη περιοχή της Σκαλωτής υπάρχουν με βυζαντινές τοιχογραφίες οι εκκλησίες του Προφήτη Ηλία (πανηγύρι 20 Ιουλίου) και της Αγ. Μαρίνας (πανηγύρι 17 Ιουλίου).

Αργουλές

Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 120μ. στους πρόποδες των λευκών Ορέων, στην ανατολική είσοδο των Σφακίων και νοτιοανατολικά του νομού Χανίων, στο σύνορο με το νομό Ρεθύμνου. Κατά τη Βενετοκρατία αναφέρεται στην επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου το 1577 από τον Μπαρότση. Σε αναφορά των Σφακιανών προς τις Βενετικές αρχές το 1594 ο οικισμός αναφέρεται Αγαλέ. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και την ελαιοκαλλιέργεια. Κύρια πανηγύρια της Παναγίας στις 15 Αυγούστου και του Αγ. Πέτρου στις 16 Ιανουαρίου .

Εδώ βρίσκεται και η έξοδος του Αργουλιανού φαραγγιού. Η θέση του χωριού είναι αμφιθεατρική με θέα το Λιβυκό πέλαγος και περιβάλλεται από παλαιούς ελαιώνες. Ανατολικά του χωριού βρίσκονται ερείπια θαυμάσιου ενετικού υδρόμυλου. Από τον Αργουλέ και μέχρι τη Σκαλωτή, ξεκινά η ζώνη παρατήρησης των Γυπαετών barbatus-barbatus. Η περιήγηση της ευρύτερης περιοχής του χωριού, θα σας πάει ένα ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο με την άγρια ομορφιά αλλά και τη γαλήνη που προσφέρει. Εδώ θα βρείτε παραδοσιακή ταβέρνα και καφενείο. 

 

Σχετικά Άρθρα

Χάρτης Σφακίων

Mobile friendly